Tentoonstelling Slavs and Tatars: Mouthfool laat zien dat taal zich niets van grenzen aantrekt
“Het is geweldig om de nieuwe tentoonstellingsruimte in Fenix te openen met het werk van Slavs and Tatars. Hun kunst is speels, vaak verrassend humoristisch en zet je tegelijkertijd aan het denken. Dat past bij Fenix. Het laat je op een nieuwe manier kijken naar migratie en de wereld om ons heen.” – Anne Kremers, directeur Fenix
Slavs and Tatars: de wereld tussen twee muren
Slavs and Tatars viert dit jaar zijn twintigjarig bestaan. Het kunstenaarscollectief uit Berlijn richt zich in hun werk op het uitgestrekte gebied van Oost-Europa, Anatolië en Centraal-Azië. De naam Slavs and Tatars verwijst naar de eeuwenlange uitwisseling van talen, ideeën en tradities in dit gebied. Waar de regio vaak wordt bekeken door de lens van oorlog, conflict en landsgrenzen, kiest het collectief voor een ander vertrekpunt: taal, en in het bijzonder de ontmoeting tussen de Slavische en Turkse taal- en cultuurwerelden. Na presentaties in onder meer MoMA in New Yorl en Tate Modern in Londen, presenteert Fenix nu de eerste grote solotentoonstelling van Slavs and Tatars in Nederland.
Slavs and Tatars: Mouthfool maakt taal tastbaar met sculpturen, wandkleden, installaties en andere kunstwerken. Zo verandert in het monumentale wandkleed Mother Tongues and Father Throats (2012) een geopende mond in een landschap van taal: Arabische, Hebreeuwse, Perzische en Cyrillische letters staan op de plekken waar hun klanken in mond en keel ontstaan.
De drie meter hoge tong van Tongue Twist Her (2013) kronkelt rond een danspaal. Het absurde beeld verbeeldt hoe talen en alfabetten voortdurend veranderen onder invloed van politieke machtsverschuivingen.
In Alphabet Abdal (2015) komen Arabische letters letterlijk in beweging. Op het wandkleed krijgen ze armen en benen, als verwijzing naar talen en schriftsystemen die met mensen meereizen en onderweg nieuwe betekenissen krijgen.
Een van de hoogtepunten van de tentoonstelling is Molla’s Reverse Ride (2026). In opdracht van Fenix maakt Slavs and Tatars deze installatie speciaal voor Plein, het vrij toegankelijke overdekte stadsplein van het museum. Het werk is geïnspireerd op Molla, een legendarische nar en volksfilosoof uit het gebied waarop Slavs and Tatars zich richt. Hij staat in verschillende culturen ook wel bekend als Hodja of Nasreddin. Over hem worden al meer dan 700 jaar verhalen verteld. Bezoekers worden uitgenodigd om achterstevoren plaats te nemen in felrode raceauto’s en daarmee een parcours af te leggen. Dit is een directe verwijzing naar Molla, die vaak achterstevoren op zijn ezel wordt afgebeeld.
“We zijn verheugd ons twintigjarig jubileum te vieren in Fenix en kijken ernaar uit om het publiek kennis te laten maken met Molla/Nasreddin, onze mascotte en de ster van een grootschalig nieuw werk. Net als hij bewegen we ons voorwaarts terwijl we achteromkijken: onze kunst begint altijd met het opgraven van verhalen, talen en tradities uit het verleden en laat zien hoe relevant en betekenisvol ze ook vandaag nog zijn. Zoals Faulkner zei: het verleden is nooit dood. Het is zelfs niet voorbij.” – Slavs and Tatars
Publieksprogramma
Bij de tentoonstelling wordt een uitgebreid programma georganiseerd, met onder meer eten, workshops en rondleidingen in verschillende talen. Wie na Mouthfool verder wil kijken, kan in de vaste opstelling Alle Richtingen een speciale route volgen langs kunstwerken uit de collectie die gaan over de relatie tussen taal en migratie. Waarom kiezen we bepaalde woorden? Hoe draagt taal bij aan identiteit? En hoe vormt taal de manier waarop we naar de wereld om ons heen kijken?
Slavs and Tatars: Mouthfool is de eerste tentoonstelling in de nieuwe ruimte van 650 m² in Fenix. Op de begane grond biedt deze plek met wisselende presentaties, verdieping en actuele perspectieven op migratie, gezien door de ogen van hedendaagse kunstenaars. Daarmee vormt deze ruimte een aanvulling op de collectiepresentatie Alle Richtingen en de tentoonstellingen The Family of Migrants en Het Kofferdoolhof. In 2027 volgt een tentoonstelling van beeldend kunstenaar Shilpa Gupta.
Fenix is het kunstmuseum in Rotterdam over migratie, gevestigd in een historische havenloods aan de Rotterdamse kades van vertrek en aankomst. Fenix geeft ruimte aan migratieverhalen uit de hele wereld. Over liefde en afscheid, over thuiskomen en je thuis voelen. Verhalen van toen en nu, bekeken door de ogen van meer dan honderd kunstenaars uit alle richtingen. Met een doolhof van koffers waaruit verhalen klinken, fotografie die je meeneemt op reis en keukens die je de wereld laten proeven.
Bron & foto: persbericht Fenix