De wooncrisis staat centraal in de nieuwe tentoonstelling Fear of Falling van kunstenaar en onderzoeker Carlijn Kingma, die van 4 januari tot en met 8 maart 2026 te zien is bij Brutus Art Space in Rotterdam. In een grote, uiterst gedetailleerde tekening met de titel De machinerie van de volkshuisvesting brengt Kingma in kaart wie de belangrijkste spelers zijn binnen het vastgelopen woonsysteem en aan welke knoppen er achter de schermen wordt gedraaid.
Volgens Kingma raakt het onderwerp aan diep maatschappelijk onbehagen. “Huisvesting is een van de belangrijkste bronnen van maatschappelijk onbehagen,” stelt zij. “Er worden te weinig huizen gebouwd en als ze er wel komen, dan zijn ze te duur, staan ze op de verkeerde plek, zijn ze niet toekomstbestendig of sluiten ze niet aan op de vraag.” Die analyse vormt de kern van Fear of Falling, een titel die is ontleend aan het gelijknamige essay van de Amerikaanse schrijver en politiek activiste Barbara Ehrenreich (1941–2022). In dat essay beschreef Ehrenreich de groeiende angst binnen de middenklasse dat volgende generaties het niet beter zullen krijgen dan hun ouders.
De tentoonstelling maakt intensief gebruik van de rauwe, industriële ruimtes van Brutus. Grote projecties, wandvullende prints en animaties trekken bezoekers letterlijk het systeem van de volkshuisvesting in. Door de inzet van licht, geluid en tekstbeelden worden verschillende lagen zichtbaar gemaakt, van financiële structuren tot politieke keuzes. “Carlijn werkte van 2017 tot 2018 als resident in het Brutus Lab. Dat zij nu terugkeert naar de plek waar haar artistieke avontuur begon, voelt alsof de cirkel rond is,” aldus Sanne ten Brink, directeur van Brutus.
In haar werk analyseert Kingma de oorzaken van de wooncrisis vanuit meerdere invalshoeken. Zo wijst zij op de structureel hoge leennormen die Nederlandse banken hanteren, waardoor huizenprijzen verder worden opgedreven en de hypotheekschuld groeit. Tegelijkertijd leidde het uitkleden van woningcorporaties tot een afname van het aantal sociale huurwoningen. Volgens Kingma bieden gangbare oplossingen, zoals het schrappen van de hypotheekrenteaftrek of het versoepelen van milieucriteria, slechts een gedeeltelijk antwoord op een complex probleem.
Naast De machinerie van de volkshuisvesting omvat Fear of Falling meerdere werken die bredere maatschappelijke structuren blootleggen. Daaronder valt Het waterwerk van ons geld (2022). Speciaal voor Brutus maakte Kingma daarnaast nieuwe, kleinere tekeningen die inzoomen op actuele thema’s, variërend van zorginstellingen en verzorgingstehuizen tot de wereld van preppers.
Een belangrijk onderdeel van de tentoonstelling is een nieuwe kaart die het systeem van beleidsmakers, banken, beleggers en woningcorporaties inzichtelijk maakt. Dit werk is ontwikkeld in samenwerking met onder meer Provincie Zuid-Holland, VRO, Triodos Bank, BNG, MRA, Squarewise en DGBC en is gebaseerd op 120 interviews. De bevindingen komen samen in één grote tekening die het systeem tot in detail analyseert. Parallel aan de tentoonstelling werken Kingma en Thomas Bollen aan animaties en een publicatie voor Follow the Money in 2026. Het project zal daarna als paviljoen langs verschillende partners en onderwijsinstellingen reizen.
Carlijn Kingma (1991) studeerde klassieke architectuur aan de Technische Universiteit Delft en ontwikkelde zich tot kunstenaar en cartograaf die onzichtbare maatschappelijke structuren verbeeldt. Haar werk werd bekroond met onder meer de New Babylon Award (2017) en de Architecture Drawing Prize (2018) en was te zien in instellingen als Kunstmuseum Den Haag, Museum Boijmans Van Beuningen en het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Brutus vormt al sinds het begin van haar carrière een belangrijke plek in haar ontwikkeling.
Fear of Falling is van 4 januari tot en met 8 maart 2026 te bezoeken bij Brutus aan de Keileweg 10b in Rotterdam. De tentoonstelling is geopend van donderdag tot en met zaterdag, van 12.00 tot 18.00 uur.
Bron & foto: persbericht Coebergh Communicatie & PR